Deur Everson Luhanga
- ‘n Wanhopige pa van ses kinders het ‘n gevaarlike skag betree om goud te vind, maar het net letsels en ‘n kriminele rekord gekry.
- Polisie het al 78 liggame uit die skagte gevind terwyl hulle 166 mynwerkers gered het tydens ‘n operasie.
Aubrey Metswamere was desperaat. Hy het ses kinders, ’n vrou en ’n bejaarde ma om te voed. Dus het hy ’n keuse gemaak wat hom sy lewe kon kos.
Die 40-jarige van Khuma-lokasie naby Stilfontein het in ’n gevaarlike verlate mynskag afgedaal in die hoop om goud te vind. In plaas daarvan het hy slegs gely.
“Dit was nie my keuse nie. Die situasie by die huis het my gedwing om ondergronds te gaan, hopende dat ek my gesin se armoede sou kon verlig,” het Aubrey aan Scrolla.Africa gesê.
Sy gesin se lewensomstandighede het hom gedwing om die risiko te neem.
Hy het gehoop dat die blink edelsteen sy ontsnappingsroete uit armoede sou wees, maar dit was nie die geval nie.
“Ek bly by my ma in haar RDP-huis. My vrou en ek deel een van die kamers in die huis. My kinders slaap op die vloer in my ma se slaapkamer, en die wat ’n bietjie ouer is, slaap in die TV-kamer. Dit is ’n benarde situasie,” het hy gesê.
Die beperkte spasie laat geen privaatheid toe nie. “My dogter kom van die skool af terwyl ek nog by die huis is. Soms wag hulle buite as hulle sien ek’s nog besig om te bad.”
Die hele gesin is afhanklik van sy 64-jarige ma se pensioen, wat nie genoeg is om almal te voed nie.
Sy vrou, Maggie Motshabi, het nie eens geweet hy het ’n zama zama geword nie. “Hy het verdwyn sonder om totsiens te sê,” het sy vertel.
Na twee maande het ’n ander mynwerker die gesin ingelig dat hy Aubrey in die skagte gesien het.
“Toe die polisie-operasie begin, kon ons nie slaap nie. Ons het elke dag die nuus gekyk en gebid dat hy veilig sou terugkeer,” het Maggie gesê.
Aubrey het op Kersdag uit die mynskag gekom toe die polisie die skagte tydens hul Vala Umgodi-operasie bestorm het. Hy is gearresteer, maar op 27 Desember deur die hof vrygelaat.
“Hy het letsels op sy lyf, sy handpalms en bene gehad. Hy was maer en dit was duidelik dat hy ondergronds gely het,” het Maggie gesê.
Die polisie-operasie het tot dusver 78 liggame in die skagte gevind, van mense wat na bewering ‘n hongerdood gesterf het. Hulle het sover 166 mynwerkers gered.
Nou is Aubrey se situasie selfs erger. “Ek het na die myn gegaan om geld te kry. In plaas daarvan het ek niks behalwe ’n kriminele rekord gekry nie. Ek weet nie of ek sal kan werk kry nie,” het hy gesê.
In die volgende uitgawe sal Aubrey deel hoe die lewe ondergronds was, insluitend hoe mynbase kosvoorrade beheer het en hoe desperate mynwerkers kakkerlakke en menslike vleis geëet het om te oorleef.
Foto hierbo: Aubrey Metswamere.
Bron: Everson Luhanga
